ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

ДАР БОРАИ ИЛМ ВА СИЁСАТИ ДАВЛАТИ ОИД БА ИЛМУ ТЕХНИКА

Ин Қонун шароиту кафолатҳои ҳуқуқи, иқтисоди ва иҷтимоиеро пойдор мекунад, ки онҳо амал намудани илмро дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳифзи ҳуқуқи кормандони илмию ташкилотҳои илми ва инкишофи тадқиқотҳои бунёдиву амалиро таъмин мекунанд.

БОБИ 1. ҚОИДАҲОИ УМУМӢ

Моддаи 1. Қонунгузори дар бораи илм ва сиёсати давлати оид ба илму техника

Қонунгузори дар бораи илм ва сиёсати давлати оид ба илму техника аз ҳамин қонун ва дигар қонунҳою санадҳои нормативи, ки мутобиқи он қабул мешаванд, иборат мебошад.

Моддаи 2. Мафҳумҳои асосие, ки дар қонун истифода мешаванд:

Мафҳумҳои асосие, ки дар қонун истифода мешаванд, мазмуни зайл доранд:

Фаъолияти илми (фаъолияти илмию тадқиқоти) (минбаъд фаъолияти илми хонда шавад) фаъолиятест, ки ба аз худ кардан ва татбиқ кардани донишҳои нав равона шудааст, аз ҷумла;

тадқиқотҳои илмии бунёди - фаъолияти озмоиши ва назарияви, ки ба андӯхтани донишҳои нав оид ба қонуниятҳои асосии сохт, амал ва такомули инкишофи инсон, ҷамъият, муҳити зист равона шудааст;

тадқиқотҳои илмии амали - тадқиқотҳое, ки мустасно ба татбиқи донишҳои нав барои ноил шудан ба мақсадҳои таҷрибави ва ҳалли масъалаҳои мушаххас равона шудаанд.

Фаъолияти илмию техники - фаъолиятест, ки ба дарёфт кардан ва истифода бурдани донишҳои нав бо мақсади ҳалли проблемаҳои технологи, муҳандиси, иқтисоди, иҷтимои, гуманитари ва ҳоказо, барои таъмини амали илм, техника ва истеҳсолот чун системаи ягона равона шудааст.

Коркардҳои озмоиши - фаъолиятест, ки ба донишҳои дар натиҷаи гузаронидани тадқиқотҳои илми ё дар асоси таҷрибаи амали ба даст омада такья мекунад. Ин фаъолият ба нигаҳдории ҳаёт ва саломатии инсон, таҳияи маводи нав, маҳсулот, равандҳо, сохтҳо, хизматрасониҳо, система ва методҳо ва такмили баъдинаи онҳо равона шудааст.

Сиёсати давлати оид ба илму техника - қисми таркибии сиёсати давлати оид ба иҷтимоиёт ва иқтисодиёт буда, муносибати давлатиро ба фаъолияти илми ва илмию техники ифода намуда, мақсадҳо, самтҳо, шаклҳои фаъолияти мақомоти ҳокимияти давлатиро дар соҳаи илму техника, татбиқи дастовардҳои илми ва илмию техникиро муайян менамояд.

Натиҷаи илми ва (ё) илмию техники маҳсули фаъолияти илми ва (ё) илмию техники мебошад, ки он донишҳо ва ҳалҳои навро дарбар гирифта, дар ягон паҳнкунандаи иттилооти сабт шудааст.

Маҳсули илми ва (ё) илмию техники - натиҷаи илми ва (ё) илмию техники мебошад, аз ҷумла натиҷаи фаъолияти зеҳни, ки барои ба иҷро расондан муқаррар шудааст.

Грантҳо - воситаҳои пули ва ғайра, ки ройгон ва бе бозгашт аз тарафи шаҳрвандон ва ашхоси ҳуқуқи, аз ҷумла аз тарафи шаҳрвандони хориҷи ва ашхоси ҳуқуқии хориҷи, инчунин ташкилотҳои байналхалқи дода мешаванд ва барои гузаронидани тадқиқотҳои илмии мушаххас дар асоси шартҳои грантдиҳанда истифода бурда мешаванд.

БОБИ 2. СУБЪЕКТҲОИ ФАЪОЛИЯТИ ИЛМИ ВА ИЛМИЮ ТЕХНИКИ

Моддаи 3. Коидаҳои умуми дар бораи субъектҳои фаъолияти илми ва илмию техники

Фаъолияти илми ва (ё) илмию техники бо тартиби муайянкардаи ҳамин қонун аз тарафи шахсони воқеи - шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин шаҳрвандони хориҷи, ашхоси бешаҳрванди дар доираи ҳуқуқҳои аз тарафи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ашхоси ҳуқуқи муқаррар карда, иҷро мегардад, ба шарте, ки агар тибқи ҳуҷҷатҳои муассиси онҳо фаъолияти илми ва (ё) илмию техники дар назар дошта шудааст.

Органҳои ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон мутобиқи ҳамин Қонун:

ба субъектҳои илми ва (ё) илмию техники озодона эҷод карданро кафолат медиҳанд, яъне барои онҳо ҳуқуқи интихоби самт ва усули гузаронидани тадқиқотҳои илми ва коркардҳои таҷрибавиро таъмин мекунанд;

ҳимояи субъектҳои илми ва илмию техникиро аз рақобати беинсофона кафолат медиҳанд;

ҳуқуқро ба кори таваккалии асоснокшуда дар фаъолияти илми ва (ё) илмию-техники эътироф мекунанд;

озодии истифода аз иттилооти илми ва илмию техники, бо истиснои ҳолатҳое, ки қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба сирри махфии давлати, хизмати ва тиҷорат муайян кардааст, кафолат медиҳанд;

омода кардан, такмили тахассус ва азнавтайёркунии коркунони илми ва мутахассисони ташкилотҳои илмии давлатиро кафолат медиҳанд;

маблағгузории лоиҳаҳое, ки аз рӯи дархостҳои давлати иҷро мешаванд, кафолат медиҳанд.

Моддаи 4. Коркуни илми, мутахассиси ташкилоти илми ва коркуни соҳаи хизматрасонии илми. Иттиҳодияҳои ҷамъиятии коркунони илми

Коркуни илми (тадқиқотчи) шаҳрвандест, ки тахассуси заруриро дорост ва ба таври касби машғули фаъолияти илми ва (ё) илмию техники мебошад.

Асосҳои ҳуқуқии арзёбии тахассуси коркунони илми ва мутахассисони ташкилоти илми ва меъёрҳои ин арзёби бо тартиби муқарраркардаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад ва аз тарафи низоми давлатии аттестациони таъмин мегарданд.

Натиҷаҳои аттестацияро комиссияи аттестационии босалоҳият эътироз ва бекор карда метавонад. Дар ҳолати вайрон кардани тартиб ва меъёрҳои арзёбии тахассусии коркунони илми ва мутахассисони ташкилоти илми натиҷаҳои аттестация ба тартиби суди эътироз ва бекор шуда метавонанд.

Мутахассиси ташкилоти илми (коркуни муҳандисию техники) шаҳрвандест, ки маълумоти касбии миёна ё касбии оли дорад ва барои ба даст даровардани натиҷаи илми ва (ё) илмию техники ва амали кунонидани он мусоидат мекунад.

Корманди соҳаи хизматрасонии илми шаҳрвандест, ки барои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники дар ташкилоти илми шароити мусоидро таъмин мекунад.

Корманди илми ҳуқуқ дорад ба:

эътирофи ӯ чун муаллифи натиҷаҳои илми (ё) илмию техники, додани дархост барои кашфиёт ва дигар натиҷаҳои фаъолияти зеҳни мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон;

гирифтани даромад (ҳаққи муаллиф) аз амаликунии натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техники мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон;

арзёбии ҳаққони ба фаъолияти илми ва (ё) илмию техникии худ ва гирифтани инъом, мукофот ва имтиёзҳо мутобиқи саҳми эҷодиаш;

ба вуҷуд овардани фаъолияти соҳибкори дар соҳаи илму техника, ки аз тарафи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон мамнӯъ нест;

додани дархост барои иштирок дар баҳсҳои илми, конфронсҳо, симпозиумҳо ва дигар муҳокимаҳои коллективона;

иштирок дар конкурси маблағгузории тадқиқотҳои илми аз ҳисоби буҷети мувофиқ, фондҳои дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ва манбаъҳои дигар, ки аз тарафи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон мамнӯъ нестанд;

додани дархост барои иштирок дар ҳамкории байналхалқии илми ва илмию техники, коромӯзи, таҷрибаандӯзи, сафари хидмати, нашри натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техники дар хориҷи Ҷумҳурии Тоҷикистон;

иҷозати истифода аз иттилоот дар бораи натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техники, агар он машғулиятҳо сирри махфии давлати, хизмати ва тиҷоратии мансубро дарбар нагиранд;

нашри натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техники дар матбуоти даври, агар онҳо маълумотҳои мансуб ба сирри махфии давлати, хизмати ва тиҷоратиро дарбар нагиранд;

радди далелнок аз ширкат дар тадқиқотҳои илми, ки ба инсон, ҷамъият ва муҳити табии таъсири манфи мерасонанд;

такмили тахассуси илми.

Коркуни илми ӯҳдадор аст:

Фаъолияти илми, илмию-техники ва (ё) коркардҳои озмоиширо иҷро намуда, ҳуқуқҳо ва озодии инсонро вайрон накунад, ба ҳаёт ва саломатии ӯ, ҳамчунин ба муҳити зисти табии зарар наорад;

Таҳқиқоти (экспертизаи) барномаҳо ва лоиҳаҳои илми ва илмию техники ва коркардҳои озмоиширо воқеъбинона ба амал барорад.

Коркунони илми метавонанд оиди фаъолияти муштараки илми ва илмию техники мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон шартнома банданд.

Коркунони илми дар заминаи ихтиёри ҳуқуқи ташкили иттиҳодияҳои ҷамъиятиро мутобиқи тартиби қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иттиҳодияҳои ҷамъияти доранд.

Академияҳои ҷамъиятии илмҳо дар координацияи фаъолияти илми мувофиқи оинномаҳои худ ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ширкат меварзанд.

Органҳои ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асосҳои ихтиёри метавонанд иттиҳодияҳои ҷамъиятии коркунони илмиро ба таҳияи лоиҳаҳо дар соҳаи илму техника, гузаронидани экспертизаҳо, инчунин дар асоси озмун ба иҷрои барномаҳо ва лоиҳаҳои илми аз ҳисоби буҷети мувофиқ ҷалб кунанд.

Моддаи 5. Ташкилоти илми

Шахси ҳуқуқи новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқи ва моликият, инчунин иттиҳодияҳои ҷамъиятии коркунони илми, ки ба сифати кори асосиашон фаъолияти илми ва илмию техникиро мебаранд, коркунони илмиро тайёр мекунанд ва мутобиқи ҳуҷҷатҳои муассиси амал мекунанд, ҳамчун ташкилоти илми шинохта мешавад.

Ташкилотҳои илми ба ташкилотҳои илмию тадқиқоти, ташкилотҳои илмии муассисаҳои таълимии маълумоти олии касби, таҷрибавию конструктори, лоиҳавию конструктори ва ташкилотҳои дигар ҷудо мешаванд, ки онҳо фаъолияти илми ва илмию техникиро ба амал мебароранд.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аккредитацияи давлатии ташкилотҳои илмиро ташкил мекунад ва ба онҳо шаҳодатномаи аккредитацияи давлатиро медиҳад. Тартиби аккредитацияи давлатиро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунад.

Шаҳодатнома дар бораи аккредитацияи давлати ба ташкилоти илмие дода мешавад, ки ҳаҷми фаъолияти илмии он на кам аз 70 фоизи ҳаҷми умумии кори ба сомонрасондаи ин ташкилотро тартиб медиҳад ва дар Оинномаи он Шӯрои олимон (илми, техники, илмию техники) ба сифати яке аз органҳои идоракуни дар назар дошта шудааст. Шаҳодатнома дар бораи аккредитацияи давлати, баъди номнавис кардани ташкилоти илми тибқи қонуни амаалкунандаи Ҳукумати Тоҷикистон дода мешавад.

Шаҳодатнома дар бораи аккредитацияи давлати барои ба ташкилоти илми додани имтиёзҳои пардохти андозҳо мутобиқи қонунгузории андози Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар имтиёзҳое, ки барои ташкилотҳои илми аз ҷониби қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян шудаанд, асос мебошад.

Ташкилоти илмие, ки таҷҳизоти таҷрибавию озмоишии нодир дошта, дар он коркунони илми ва мутахассисони дорои маълумоти касбии оли кор мекунанд ва фаъолияти илмии он дар арсаи байналхалқи эътироф шудааст, метавонад аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон чун марказии илмии давлати статус гирад.

Раддия оиди додани шаҳодатнома дар бораи аккредитацияи давлати ба ташкилотҳои илми барои ба амал баровардани фаъолияти илми монеа шуда наметавонад, дар як вақт чунин ташкилот ҳуқуқи истифодаи имтиёзҳои дар қисми панҷуми ин модда пешбинишударо надорад.

Ташкилоти илми молу мулки аз ҷониби муассисон барои амалигардонии фаъолияти дар ҳуҷҷатҳои муассиси муайяншударо соҳиб буда, онро истифода ва идора мекунад.

Тартиби соҳиби, истифодабари ва идоракунии ташкилоти илмиро қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунад.

Ташкилоти илми вазифадор аст, ки базаи илмию тадқиқоти ва таҷрибавию озмоишии худро нигоҳ дорад ва тараққи диҳад, фондҳои истеҳсолии худро вақт ба вақт нав кунад.

Ташкилоти илми мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва созишномаҳои байналхалқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкории илмиро бо ашхоси ҳуқуқии хориҷи ва фаъолияти иқтисодии хориҷиро ба амал мебарорад.

Ташкилоти илми бо тартибе, ки қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян кардааст, таъсис дода мешавад, аз нав ташкил ва барҳам дода мешавад.

Дар ҳолати азнавташкилдиҳии ташкилоти илми муҳофизати ягонагии технологии фаъолияти илми ва илмию техники бояд таъмин гардад. Аз ҳайати ин ташкилоти илми ҷудо кардани истеҳсолоти таҷрибави, таҷрибавию озмоиши, таҷрибавию илми, таҷрибавию фармацевти ва базаҳои тибби роҳ дода намешавад.

Органҳои ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ташкилоти илмии давлати таъсис додаанд, метавонанд барои азнавсози, таъмири асоси ва ҷории молу мулки ин ташкилот маблағ ҷудо кунанд. Онҳо дар сурати нокифоя будани маблағ масъулияти субсидиари нисбат ба ӯҳдадориҳои ин ташкилот доранд, агар ташкилоти илмии давлати дар шакли муассиса ва ё корхонаи дорои ҳуқуқи идораи оперативи ташкил шудааст.

Ба ташкилотҳои илмии давлати аз рӯи тартиби муқарраршуда барои истифодаи бемӯхлату ройгон қитъаҳои замин вобаста карда мешаванд.

Моддаи 6. Академияҳои илмҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон

Академияҳои илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академияҳои соҳави статуси давлати доранд, аз ҳисоби воситаҳои буҷети давлати маблағгузори мешаванд, соҳиби ҳуқуқҳои идораи фаъолияти молу мулки худ мебошанд.

Академияҳои илмҳо мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис, аз нав ташкил ва барҳам дода мешаванд (Конун аз 30.07.07с. № 335).

Ба ҳайати Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва академияҳои соҳавии илмҳо ташкилотҳои илми, ташкилотҳои хизматрасонии илми ва соҳаи иҷтимои дохил мешаванд.

Сохтори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва академияҳои соҳавии илмҳо, тартиби фаъолият ва маблағгузории ташкилотҳои хизматрасонии илми ва соҳаи иҷтимоии ба ҳайати онҳо дохилшуда аз рӯи оинномаҳои академияҳои илмҳои номбурда муайян мешавад.

Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкилоти худидорашаванда буда, дар асоси қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва оинномаи худ амал мекунад. Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон тадқиқотҳои илмии бунёди ва амалиро аз рӯи муҳимтарин проблемаҳои илмҳои табии, техники ва гуманитари гузаронида, дар координацияи тадқиқотҳои илмии бунёди, ки аз тарафи ташкилотҳои илми ва муассисаҳои таълимии маълумоти олии касби иҷро ва аз ҳисоби воситаҳои буҷети давлати маблағгузори мешаванд, ширкат меварзад.

Академияҳои соҳавии илмҳо ташкилотҳои худидорашаванда буда, тадқиқотҳои илмии бунёди ва амалиро дар соҳаҳои мувофиқи илм ва техника гузаронида, дар координацияи ин тадқиқотҳои илми, иштирок мекунанд.

Маблағгузории Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон аз академияҳои соҳавии илмҳо аз ҳисоби воситаҳои буҷети давлати, ки чун сатри алоҳида дар он нишон дода шудааст ва манбаъҳои дигари аз тарафи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон номамнӯъ ба амал бароварда мешавад.

Натиҷаҳои тадқиқотҳои илмии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академияҳои соҳавии илмҳо, ки бо истифодабарии воситаҳои буҷети давлати иҷро шудаанд, ба давлат мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон супурда мешаванд.

Академияҳои илмҳо ҳар сол ба Ҳукумати Тоҷикистон дар бораи тадқиқотҳои илмии гузаронидашуда ва натиҷаҳои илми ва илмию техники ҳисобот медиҳад.

Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва академияҳои соҳавии илмҳо, ташкилотҳои илми ва ташкилотҳои хизматрасонии илми ва соҳаи иҷтимоии онҳо молу мулки давлатиро соҳиби мекунанд, истифода мебаранд ва идора мекунанд. Ин молу мулк ба онҳо барои идораи фаври ё хоҷагидории пурра мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дода шудааст. Номнависи молу мулки ба академияҳои илмҳо барои идораи фаври ва хоҷагидории пурра додашуда аз тарафи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад.

Ба академияҳои илмҳо, ташкилотҳои илми, ташкилотҳои хизматрасонии илми ва соҳаи иҷтимои барои истифодаи бемӯхлату ройгон қитъаҳои замин вобаста карда мешаванд.

Моддаи 6 (1). Академия(ои (амъиятии илм(о

Мутоби(и (онунгузории Ғум(урии То(икистон Академия(ои (амъиятии илм(о метавонанд таъсис дода шаванд, ки он(о дар со(а(ои дахлдори илму техника тад(и(от ташкил менамоянд ва мегузаронанд.

Академия(ои (амъиятии илм(о метавонанд бо ташкилоту идора(о ва корхона(о шартнома баста барояшон тад(и(оти илми гузаронанд ва дар татби( намудани барнома(ои илми ва илмию техники дар асоси озмун иштирок намоянд (Қонун аз 17.05.04с. № 25).

БОБИ 3. ТАШКИЛ ВА ПРИНЦИПҲОИ ТАНЗИМИ ФАЪОЛИЯТИ ИЛМИ ВА ИЛМИЮ ТЕХНИКИ

Моддаи 7. Идоракунии фаъолияти илми ва илмию техники

Идоракунии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники дар асоси истифодаи якҷояи принципҳои танзими давлати ва худидоракуни ба амал бароварда мешавад.

Мақомоти ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ташкилотҳои илми ва ташкилотҳои хизматрасонии илми ва соҳаи иҷтимои дар доираи салоҳияташон самтҳои афзалиятноки дахлдори инкишофи илм ва техникаро муайян мекунанд, ташаккули системаи ташкилотҳои илми, мутобиқкунии байнисоҳавии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники, таҳия ва татбиқи барнома ва нақшаҳои илми ва илмию техники, инкишофи шаклҳои интеграцияи илм ва истеҳсолот, татбиқи дастовардҳои илм ва техникаро таъмин менамоянд.

Идораи фаъолияти илми ва (ё) илми-техники дар доирае ба амал бароварда мешавад, ки озодии эҷоди илмиро вайрон накунад.

Мақомоти ҳокимияти давлати, ки ташкилоти давлатии илмиро таъсис медиҳанд, вазифадоранд:

низомномаи ташкилоти давлатии илмиро тасдиқ мекунанд;

аз самаранок истифода бурдан ва эҳтиёт намудани амволи ба ташкилоти давлатии илми супурдашуда назорат мебаранд;

вазифаҳои дигарро дар доираи салоҳияташон иҷро менамоянд.

Роҳбарони ташкилотҳои давлатии илми ва ташкилотҳои илмии академияҳои илмҳо, инчунин ташкилотҳои илмии ғайридавлати мувофиқи қонунгузори ва ба тартибе, ки дар оинномаи онҳо пешбини гардидааст, тайин (интихоб) карда мешаванд.

Шӯроҳои илмии ташкилотҳои илмии давлати нақшаҳои кори илми ва инкишофи ташкилотҳои давлатии илмиро ошкоро вобаста ба супориши давлати, соҳаи ташкилоти давлатии илми, манфиатҳои илми ва иқтисодии онҳо таҳия ва тасдиқ мекунанд.

Моддаи 8. Шартномаҳо (муоҳидаҳо) барои эҷодкуни, таҳвил ва истифодаи маҳсулоти илми ва илмию техники

Шакли асосии муносибати ҳуқуқии байни ташкилоти илмии фармоишгар ва истеъмолкунандагони дигари маҳсулоти илми ва (ё) илмию техники, аз он ҷумла вазоратҳо ва мақомотҳои дигари ҳокимияти иҷроия шартномаҳо (муоҳидаҳо) барои эҷодкуни, таҳвил ва истифодаи маҳсулоти илми ва (ё) илмию техники, хизматрасониҳои илми, илмию техники, муҳандисию машварати ва дигархо, инчунин шартномаҳо, аз он ҷумла шартномаҳо оиди ҳамкориҳои муштараки фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ва тақсими даромад, мебошад.

Дар асоси шартномаҳои (муоҳидаҳои) мазкур тадқиқотҳои илми ва коркардҳои таҷрибави барои эҳтиёҷи давлат гузаронида мешаванд. Дар ин маврид шартномаҳо (муоҳидаҳо) байни мақомоти фармоишгар ва ташкилоти иҷрокунанда баста мешавад.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳақ дорад, ки барои ташкилотҳои давлатии илми барои иҷрои тадқиқотҳои илми ва коркардҳои озмоиши фармоиши давлатии ҳатми муқаррар намояд.

Шартҳои соҳибихтиёри, истифода ва сариштаи дастовардҳои илми ва (ё) илмию техники мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин шартномаҳои (муоҳидаҳои) тарафайни субъектҳои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ва истеъмолкунандагони маҳсулоти илми ва (ё) илмию техники, ки ба он мухолиф нестанд, муайян карда мешаванд.

Моддаи 9. Таъминоти иттилоотии фаъолияти илми ва илмию техники

Субъектҳои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ҳуқуқи мубодилаи иттилоотиро ба истиснои маълумотҳое, ки сирри махфии давлати, хизмати ва тиҷорати мебошанд, доранд.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкили фондҳо ва системаҳои иттилоотии давлатиро дар соҳаи илм ва техника, ки ҷамъовари, бақайдгирии давлати, коркарди таҷлили, нигоҳдори ва ба истеъмолкунандагон расондани ахбороти илми ва техникиро ба амал мебароранд ва барои берун аз Ҷумҳурии Тоҷикистон нашр намудани маводҳои илми ва илмию техники, харидани маҷаллаҳои илми, китобҳо, дигар нашрияҳои чопи оид ба натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техники мадад мерасонанд, таъмин мекунад.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба субъектҳои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники дастрас намудани иттилооти номбурда ва ҳуқуқи хариди онро кафолат медиҳад ва ҳуқуқи вуруд ба фондҳо ва системаҳои байналхалқии иттилоотро дар соҳаи илм ва техника таъмин менамояд.

Дар сурати барҳам додани ташкилотҳои давлатии илми, ки дар онҳо бонкҳои маълумот ва базаҳои маълумоти, иттилооти илми ва (ё) илмию техники амал мекунанд, муҳофизати банкҳои маълумот ва базаҳои маълумот, таҳвили онҳо бо тартиби муқарраршуда таъмин карда мешавад.

Моддаи 10. Маҳдудкунии ва лицензиякунонии баъзе намудҳои фаъолияти илми ва илмию техники (Конун аз 30.07.07с. № 335)

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳақ дорад:

тартиби гузаронидани тадқиқотҳои илми ва истифодаи натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техникиро, ки ба амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон, саломатии шаҳрвандон, муҳити зист зарар дошта метавонанд, муқаррар кунад;

Хорич карда шуд (Конун аз 30.07.07с. № 335)

дар ҳолатҳое, ки мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбини шудааст, истифодаи баъзе натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техникиро маҳдуд кунад, тартиботи махфиро ба онҳо ҷори кунад ва аз иҷрои он назорат барад;

талаботҳои сертификатсиони ва метрологиро ба баъзе намудҳои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ҷори намояд.

БОБИ 4. ТАШАККУЛ ВА БААМАЛБАРОРИИ СИЁСАТИ ДАВЛАТИ ОИД БА ИЛМУ ТЕХНИКА

Моддаи 11. Аҳдоф ва принципҳои асосии сиёсати давлати оид ба илму техника

Аҳдофи асосии сиёсати илмию техники аз инкишоф, оқилона ҷойгиркуни ва самаранок истифода бурдани иқтидори илмию техники, афзоиши саҳми илм ва техника дар инкишофи иқтисодиёти давлат, иҷрои муҳимтарин масъалаҳои иҷтимои, таъмини дигаргунсозиҳои сохтори пешқадам дар соҳаи истеҳсолоти модди, баланд бардоштани самаранокии он ва ба рақобат тобоварии маҳсулот, беҳтар намудани вазъи экологи ва муҳофизати захираҳои иттилоотии давлат, мустаҳкам намудани қобилияти мудофиавии давлат ва бехатарии шахсият, ҷамъият ва давлат, устувор гардондани робитаҳои муштараки илм ва маориф иборат аст.

Сиёсати давлати оид ба илму техника дар асоси принципҳои зайл ба амал бароварда мешавад:

илмро ҳамчун соҳаи мухими иҷтимои, ки дарачаи тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунандаро муайян мекунад, эътироф намудан;

ошкорбаёни ва истифодаи усулҳои гуногуни муҳокимаҳои ҷамъияти дар мавриди интихоб намудани самтҳои афзалиятноки инкишофи илм ва техника ва экспертизаи барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техники, ки амалигардонии онҳо дар асоси озмун ба иҷро расонда мешавад;

кафолати афзалиятноки тараққи додани тадқиқотҳои бунёдии илми;

омезиши (интеграцияи) фаъолияти илми, илмию техники ва таълими дар асоси шаклҳои гуногуни иштироки кормандон, аспирантҳо ва донишҷӯёни муассисаҳои таълимии маълумоти олии касби дар тадқиқотҳои илми ва коркардҳои озмоиши ба воситаи барпо кардани комплексҳои таълимию илми дар базаи муассисаҳои таълимии маълумоти олии касби, ташкилотҳои илмии академияҳои илми, ки мақоми давлати доранд, инчунин ташкилотҳои илмии вазоратҳо ва дигар мақомотҳои иҷроияи ҳокимияти давлати;

дастгирии рақобат ва фаъолияти соҳибкори дар соҳаи илм ва техника;

концентрацияи захираҳо дар самтҳои афзалиятноки инкишофи илм ва техника;

ҳавасмандгардонии фаъолияти илми, илмию техники ва таҷаддуд (инновациони) ба воситаи низоми имтиёзҳои иқтисоди ва имтиёзҳои дигар;

инкишофи фаъолияти илми, илмию техники ва таҷаддуд ба воситаи ташкил додани марказҳои давлатии илми ва сохторҳои дигар;

инкишофи ҳамкории байналхалқии илми ва илмию техникии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Моддаи 12. Хорич карда шуд (Конун аз 30.07.07с. № 335)

Моддаи 13. Салоҳияти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи ташкил ва татбики сиёсати давлатии оид ба илму техника (Конун аз

30.07.07с. № 335)

Дар ваколати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил мешаванд:

пешниҳод намудан ба муҳокимаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаҳои санадҳои қонунгузори, ки қабул намудани онҳо дар ташкил ва татбики сиёсати давлатии оид ба илму техника зарур аст; ҳар сол ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намудани маърӯза дар бораи ҳолат ва инкишофи илму техника дар ҷумҳури (Конун аз

30.07.07с. № 335);

дар асоси санадҳои қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон тартиб додани механизмҳои ҳуқуқи, иқтисоди ва ташкилие, ки фаъолияти корхонаҳо, иттиҳодияҳо, ташкилотҳо ва муассисаҳоро барои тезонидани пешравии илмию техники ҳавасманд мегардонанд;

муайян намудани салоҳияти вазоратҳо, кумитаҳои давлати ва идораҳои ҷумҳури доир ба масъалаҳои ташаккул ва ба амалбарории сиёсати давлатии оид ба илму техника ва назорати фаъолияти онҳо;

барпо кардани сохторҳои ташкилие, ки барои ташаккул ва ба амалбарории сиёсати давлатии оид ба илму техника заруранд;

ташкил кардани коркардҳои пешгӯии инкишофи илм ва техника;

муайян намудани номгӯи барномаҳои ҷумҳуриявии оид ба илму техника ва тартиби ташаккул ва ба амалбарории онҳо;

тасдиқи тартиби маблағгузори ба корҳои илмию тадқиқоти ва тақсими маблағҳои буҷети ҷумҳури, ки ба инкишофи илм ва техника ҷудо карда шудаанд;

барпо кардани муассисаҳои давлатии илми, фондҳо ва ташкилотҳои тобеъи ҷумҳурияви, ташкил ва мутобиқкунонии ташаккули инфраструктураи фаъолияти илмию техники;

муайян намудани тартиби ташаккул ва истифодаи фондҳои давлатии дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники;

муқаррар кардани системаи давлатии аттестацияи кормандони илми ва илмию техники;

ба амалбарории ӯҳдадориҳо оид ба барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техникие, ки мувофиқи шартномаҳои байналхалқии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбини шудаанд;

бастани шартномаҳо ва созишномаҳои байни ҳукумати доир ба ҳамкори дар соҳаи илму техника, мутобиқкуни ва мадад расондан ба инкишофи робитаҳои байналхалқии вазоратҳо, комитетҳои давлати, идораҳо, корхонаҳо, ташкилотҳо ва муассисаҳо ба манфиати ҷумҳури;

иҷро кардани ваколатҳои дигаре, ки бо ташаккул ва ба амалбарории сиёсати давлати оид ба илму техника мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Моддаи 14. Салоҳияти маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ дар соҳаи ташкил ва татбики сиёсати давлати оид ба илму техника (Конун аз

30.07.07с. № 335)

Маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ сиёсати давлати оид ба илму техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистонро дастурамали кори худ намуда, дар ташкил ва татбики он фаъолона иштирок менамоянд (Конун аз 30.07.07с. № 335).

Бо ин мақсад Маҷлисҳои вакилони халқи маҳалли:

ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба масъалаҳои интихоби самтҳои афзалиятноки инкишофи илм ва техника, таҳияи барномаҳои илму техника, ташкил намудани муассисаҳои илми ва дигар масъалаҳои сиёсати давлати оид ба илму техника, ки ҳалли онҳо ба тараққиёти ҷумҳури ва маҳал мусоидат мекунад, таклифҳо пешниҳод мекунанд;

доир ба масъалаҳое, ки барои ба амалбарории сиёсати давлати оид ба илму техника дар корхонаҳо, ташкилотҳо ва муассисаҳои тобеъи маҳал мусоидат мекунанд, карор қабул мекунанд.

Ба мақсади кӯмак ба илму техника ва тезонидани пешравии илмию техники дар минтақа маҷлисҳои вакилони халқи маҳали ҳуқуқ доранд:

Нақшаҳо ва барномаҳои илмию техникиро дар минтақа ташаккул диҳанд ва аз буҷети маҳалли онҳоро маблағгузори намоянд;

Фондҳо ва ташкилотҳои давлатии хизматрасонии илмие, ки аз буҷети маҳал маблағгузори мешаванд, ташкил намоянд;

фаъолияти корхонаҳо, ташкилотҳо, муассисаҳои давлатии минтақаро дар азхуднамудани технологияи нав мутобиқ, ташкили истеҳсолотро мукаммал, робитаҳои онҳоро бо муассисаҳо ва ташкилотҳои илми мустаҳкам намоянд.

Моддаи 15. Тартиби ташкили сиёсати давлати оид ба илму техника (Конун аз 30.07.07с. № 335)

Самтҳои сиёсати давлати оид ба илму техника барои давраҳои миёна ва дарозмуддатро Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси маърӯзаи махсуси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунад (Конун аз

30.07.07с. № 335).

Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон хар сол мувофиқи пешниҳодоти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мавриди тасдиқи буҷети давлати ҳаҷми маблағҳои солонае, ки барои иҷрои барномаҳо ва нақшаҳои илмию техникии ҷумҳури заруранд, ҳаҷми маблағгузории ташкилотҳои илми ва андозаи маблағҳоеро, ки ба фонди дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники равона карда шудаанд, инчунин системаи имтиёзҳои иқтисодии ин фаъолиятро ҳавасмандкунанда муайян мекунад (Конун аз 30.07.07с. № 335).

Муайян намудани самтҳои асосии сиёсати давлати оид ба илму техника, пешгӯии илмию техники, интихоби самтҳои афзалиятноки инкишофи илм ва техника, таҳияи тавсияҳо ва таклифҳо дар бораи иҷроиши барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техникии истифодабарии (татбиқи) дастовардҳои илм ва техника дар шароити ошкорбаёни, бо истифодаи шаклҳои гуногуни муҳокимакунии ҷамъияти, экспертиза ва озмунҳо ба амал бароварда мешавад.

Сиёсати давлатии оид ба илму техника нисбати соҳаҳо аз тарафи мақомотҳои иҷроияи ҳокимияти дахлдор бо ҷалб намудани субъектҳои хоҷагидор ва иттиҳодияҳои онҳо бо назардошти сиёсати ягонаи давлатии оид ба илму техника таҳия ва татбиқ карда мешавад.

Моддаи 16. Ташкил ва гузаронидани экспертизаҳои фаъолияти илми ва илмию техники

Мақомоти ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон экспертизаи барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техникиро аз ҳисоби маблағгузориҳои буҷети дахлдор мегузаронанд.

Экспертиза аз тарафи ташкилотҳои экспертизаи мустақил ва дигар ташкилотҳо, инчунин аз тарафи экспертҳо бо иштироки намояндагони ташкилотҳое, ки фаъолияти илми ва (ё) илмию техникиро маблағгузори мекунанд, дар мавриди:

интихоби самтҳои афзалиятноки сиёсати давлати оид ба илму техника, инчунин инкишофи илму техника;

таҳияи барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техники;

гузаронидани озмунҳо барои иштирок дар барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техники, назорати татбиқ ва истифодабарии дастовардҳои илми ва (ё) илмию техники дар иқтисодиёти давлат ба амал оварда мешаванд.

Дар экспертизаи фаъолияти илми ва (ё) илмию техники мутахассисе, ки ба натиҷаҳои он шахсан манфиатдор аст, иштирок карда наметавонад.

Дар натиҷаи ҷамъбасти экспертизаи барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техники мақомоти ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифадоранд, ки аҳолиро пешаки дар бораи бехатари иттило диҳанд, аз он ҷумла аҳамияти экологи, иқтисоди ва иҷтимоии истеҳсолот ва иншоотҳои бунёдшавандае, ки дастовардҳои илм ва техникаро истифода мебаранд, огоҳ созанд.

Дар мавридҳое, ки мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбини шудааст, ба тартиби муқарраршуда экспертизаи давлатии ҳатмии барномаҳо ва нақшаҳои илмию техники гузаронида мешавад.

БОБИ 5. МАБЛАUГУЗОРИИ ФАЪОЛИЯТИ ИЛМИ ВА ИЛМИЮ ТЕХНИКИ

Моддаи 17. Тартиби маблағгузории фаъолияти илми ва илмию техники

Таъминоти молиявии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники аз тамоюли мақсаднок ва гуногунии сарчашмаҳои маблағгузори асос меёбад. Маблағгузории ин фаъолият аз ҳисоби маблағҳои буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, буҷети маҳалли, сарчашмаҳои ғайрибуҷети, (маблағҳои хусуси ва ё ҷалбкардашудаи субъектҳои хоҷагидор ва иттиҳодияҳои онҳо, инчунин маблағҳои фармоишгарони кор) ва дигар мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ба амал бароварда мешавад.

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия ва иҷрои буҷети давлатиро дар қисми хароҷот ва тадқиқотҳои илми ва коркардҳои озмоиши ташкил мекунад, тартиби ташкили фондҳои давлатии дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техникиро муайян менамояд, тақсимоти маблағҳои ба ин мақсад дар буҷети давлати пешбинишударо байни фармоишгарони давлатии барномаҳои бомақсад, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлати, ташкилотҳои илми ва фондҳои давлатии номбаршударо тасдиқ мекунад.

Тадқиқотҳои илмии бунёди бо бартари аз ҳисоби буҷети давлати маблағгузори карда мешаванд. Бо мақсади кӯмак ба нақшаҳои ташаббусии тадқиқотҳои илмии бунёди, ки дар асоси озмунҳо интихоб мегарданд, бо тартибе, ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар кардааст, фондҳои дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ташкил карда мешаванд.

Барномаҳои илмию техникии давлати, тадқиқотҳои илми ва коркардҳои озмоишии амалии афзалиятнок аз ҳисоби маблағҳои буҷети давлати, фондҳои дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ва бо тартиби ҳиссагузори аз ҳисоби ташкилотҳо, иттиҳодияҳо, бонкҳо ва субъектҳои дигари хоҷагидор маблағгузори карда мешаванд. Ба таври ҳиссагузори, инчунин барномаҳои илмию техники, ки дар асоси шартномаҳои байналхалқи ва илмию техникии байнисоҳави мураттаб ва татбиқ мешаванд, барномаҳои илмию техникии истеҳсоли техника ва технологияи нави истифодаи дучанд маблағгузори шуда метавонанд.

Тадқиқотҳои дорои аҳамияти маҳалли аз ҳисоби буҷети маҳалли ва бо тартиби ширкати саҳоми аз ҳисоби ташкилотҳо, иттиҳодияҳо, бонкҳо ва субъектҳои дигари хоҷагидор маблағгузори шуда метавонанд.

Аз ҳисоби буҷети давлати, аз он ҷумла ба таври ҳиссагузори муҳимтарин барномаҳо ва нақшаҳои минтақавии илми ва илмию техникие, ки дастовардҳои татбиқи онҳо дар минтақаҳои дигар қобили истифода мебошад, маблағгузори шуда метавонанд.

Маблағгузории фаъолияти илми ва (ё) илмию техники дар асоси якҷоякунии кӯмаки молиявии ташкилотҳои илми ва маблағгузории мақсадноки барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техникии мушаххас ба амал бароварда мешавад.

Моддаи 18. Ҳимояи иҷтимоии кормандони илми ва илмию техники

Давлат барои статуси (вазъи) сазовори кормандони илми ва илмию техники шароит муҳайё карда, онро кафолат медиҳад ва бо роҳҳои зайл ҳимоя менамояд:

барои докторон ва номзадҳои илм, ки дар муассисаҳои давлати, ташкилотҳои илми ва илмию техники новобаста аз шакли моликият кор мекунанд, имтиёзро дар қисми иловапули барои унвон нигоҳ медорад;

ба докторон (профессорҳо) ва номзадҳои илм, ки дар муассисаҳои давлати кор мекунанд, мувофиқан 48 ва 36 рузи тақвими рӯхсатии меҳнати медиҳад;

ба кормандони илмии маскани хонаи давлати ҳуқуқ медиҳад, ки онро бепул хусуси гардонанд, ба шарте, ки онҳо дар муассисаи илми на кам аз 10 сол кор карда бошанд;

ба докторон (профессорҳо) ва номзадҳои илм ҳангоми гирифтани хона илова бар меъёри мавҷуда мувофиқан на кам аз 20 м.кв. ва 15 м.кв. манзил (хонаи алоҳида) медиҳад;

ба докторон (профессорҳо) ва номзадҳои илм барои сохтмони ҳавлии шахси, харидани хона, обод кардани бӯстонсаро ва эҳтиёҷи дигари иҷтимоию маиши қарзи имтиёзнок ҷудо менамояд;

шароити дигарро, ки бо қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим гардонида шудааст, муҳайё мекунад.

Моддаи 19. Фондҳои дастгирии фаъолияти илми ва илмию техники. Грантҳо

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи қонунгузории амалкунанда фондҳои давлати, ғайридавлати ва байналхалқии дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ташкил шуда метавонанд.

Органҳои ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, фондҳои давлатии дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ташкил мекунанд, ки фаъолияти онҳо аз ҳисоби буҷети дахлдор ё манбаъҳои дигари мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ғайримамнӯъ маблағгузори мешавад. Фонди давлатии дастгирии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ташкилоти худидоракунанда мебошад ва фаъолияташро мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва оиннома амали менамояд (Конун аз 30.07.07с. № 335).

Фондҳои давлатии дастгирии фаъолияти илми экспертизаи мустақили барномаҳо ва нақшаҳои илми ва илмию техникиро ташкил мекунанд, ки аз тарафи субъектҳои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники пешниҳод мегарданд ва дар асоси озмун барои барномаҳо ва лоиҳаҳои номбаршуда маблағ ҷудо менамоянд. Фондҳои давлатии дастгирии фаъолияти илми ва ё илмию техники воситаҳои гуногунро, ки барои баамалбарории фаъолияти онҳо мувофиқи оиннома ва ба мақсадҳои дигар пешбини шудааст, ба ҳисоб мегиранд.

Органҳои ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз хароҷоти маблағҳое, ки барои фаъолияти илми ва (ё) илмию техники аз буҷети дахлдор ҷудо карда шудаанд, назорат мебаранд, шакл ва усулҳои истифодаи натиҷаҳои онро муайян менамоянд.

Фаъолияти илми ва (ё) илмию техники метавонад аз ҳисоби грантҳо ба амал бароварда шавад.

Грантҳо ба коркунони илми, ташкилотҳои илми, муассисаҳои таълимии маълумоти олии касби, дигар шахсони юридики ва шаҳрвандон таҳвил карда мешаванд.

Соҳибони грантҳо метавонанд онҳоро мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар мавриди истифодаи онҳо дар ҳудуди давлати хориҷи мувофиқи қонунгузории ин давлатҳо, инчунин мувофиқи шартҳое, ки дар доираи онҳо ин грантҳо ҷудо карда шудаанд, саришта кунанд.

БОБИ 6. ҲАМКОРИИ БАЙНАЛХАЛҚИ

Моддаи 20. Ҳамкории байналхалқии илми ва илмию техникии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Мақомоти ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ҳамкории байналхалқии илми ва илмию техники шароити мусоид фароҳам меоранд.

Субъекти фаъолияти илми ва (ё) илмию техники ҳуқуқ дорад, ки ба ташкилотҳо ва иттиҳодияҳои байналхалқии илми ва илмию техники аъзо гардад, дар барномаҳо лоиҳаҳои байналхалқии илми ва илми теникии давлатҳои хориҷа иштирок кунад, бо шаҳрвандони хориҷи чи дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва чи дар хориҷи он шартномаҳо ва созишномаҳои дигар оиди кор мувофиқи тартибе, ки қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар кардааст, бандад.

Дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи тартиботи муқарраршуда ташкилотҳои илми ва марказҳои илми бо иштироки шаҳрвандони хориҷи, ашхоси бешаҳрванди ва ашхоси юридикии хориҷи ташкил карда шуда метавонад.

Сармоягузории хориҷи ба соҳаи илм ва техника мувофиқи тартиб ва шакле, ки дар қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбини шудаанд, ба амал бароварда мешавад.

Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мамлакатҳои хориҷи ҳамкории илми ва илмию техникиро дар асоси шартномаҳои байналхалқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, барнома ва нақшаҳои байналхалқии илми ва илмию техникиро ташкил намуда, барои вусъати ҳамкории илмию техникии кормандони илми ва ташкилотҳои илми кӯмак мерасонад.

Мақомоти ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳвили натиҷаҳои илми ва (ё) илмию техники, инчунин маҳсулоти илми ва (ё) илмию техникиро берун аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон бо тартибе, ки қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян кардааст, назорат мекунад.

Моддаи 21. Фаъолияти ташкилотҳои илмии хориҷи ва ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон

Фаъолияти ташкилотҳои илмии хориҷи ва олимони хориҷи дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи шартномаҳои байнидавлати, созишномаҳои байниҳукумати ва дар санадҳои байналхалқи аз тарафи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътироф кардашуда, инчунин шартномаҳо ва созишномаҳое, ки Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, академияҳои илмии соҳави, мақомоти идоракунии давлатии фаъолияти илми ва (ё) илмию техники мувофиии қонунгузории амалкунанда бастаанд, танзим карда мешавад.